ჰოლაშოვიცე

ჰოლაშოვიცე: UNESCO-ს სოფელი ჩეხეთში და მისი სტოუნჰენჯი

მოკლე პასუხი: ჰოლაშოვიცე არის სოფელი სამხრეთ ბოჰემიაში, ჩესკე ბუდეიოვიცედან 16 კილომეტრში, რომელიც 1998 წლიდან UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია. მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა 23 ფერადი ფერმერული სახლი სამხრეთბოჰემური ხალხური ბაროკოს სტილში და თანამედროვე ქვის წრე, რომელსაც ჩეხურ სტოუნჰენჯს უწოდებენ.

იცოდით, რომ ჩეხეთში არსებობს სოფელი, რომელიც UNESCO-ს სიაშია და საკუთარი სტოუნჰენჯიც აქვს? სამხრეთ ბოჰემიაში, ჩესკე ბუდეიოვიცესთან ახლოს, პატარა სოფელი ჰოლაშოვიცე იმალება — ადგილი, რომელიც თითქოს ზღაპრის ილუსტრაციიდან არის გადმოსული.

რატომ არის ჰოლაშოვიცე UNESCO-ს სიაში?

სოფელი პირველად 1263 წელს მოიხსენიება, 1292 წელს კი ვიში ბროდის მონასტრის საკუთრებაში გადავიდა. დღეს მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობა ულამაზესი, ფერადი სახლებია, რომლებიც სამხრეთბოჰემურ ხალხურ ბაროკოს სტილშია აშენებული.

ცენტრალურ მოედანზე, რომლის ზომაა დაახლოებით 210 მეტრი 70-ზე, 23 ისტორიული ფერმერული მეურნეობაა განლაგებული — სულ 120-ზე მეტი შენობა. თითოეული ფერმა U-ს ფორმისაა, შიდა ეზოთი, ხოლო ფასადები, რომლებიც მოედნისკენ იყურება, ფერადი გიფსური დეკორითაა შემკული. ანსამბლში შედის აგრეთვე სამჭედლო, სასტუმრო, თევზის ტბორი და წმინდა იან ნეპომუცკის სამლოცველო, რომელიც 1755 წელს აშენდა.

მთავარი კი ისაა, რომ სოფელმა შუა საუკუნეების გეგმარება უცვლელად შეინარჩუნა. სწორედ ამ უნიკალური იერსახისა და შენობების შენარჩუნების გამო ჰოლაშოვიცე 1998 წელს UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

რა არის სამხრეთბოჰემური ხალხური ბაროკო?

ეს არქიტექტურული სტილი მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა და ორი ტრადიციის შერწყმაა: ევროპული ბაროკოს დეკორატიული ენა და ადგილობრივი სოფლური მშენებლობის პრაქტიკული ფორმები. ადგილობრივმა ოსტატებმა, რომლებსაც აკადემიური განათლება არ ჰქონდათ, ბაროკოს ელემენტები საკუთარი გემოვნებით გადაამუშავეს — შედეგად კი სრულიად უნიკალური, ფერადი და ცოცხალი სტილი დაიბადა, რომელსაც მსოფლიოს არცერთ სხვა კუთხეში ვერ ნახავთ.

ისტორია, რომელიც სოფელმა გადაიტანა

ჰოლაშოვიცეს ისტორია მარტივი არ ყოფილა. 1520 წელს ჭირის ეპიდემიამ სოფლის 17 ოჯახიდან 12 იმსხვერპლა. მეორე მსოფლიო ომამდე აქ ძირითადად გერმანულენოვანი მოსახლეობა ცხოვრობდა, რომელიც 1946 წელს გაასახლეს — სოფელი ფაქტობრივად დაცარიელდა.

სწორედ ამ დაცარიელებამ იხსნა არქიტექტურა: რადგან ახალი მშენებლობა არ მიმდინარეობდა, ისტორიული სახლები ხელუხლებელი დარჩა. 1990 წლიდან სოფლის აღდგენა და დასახლება დაიწყო და დღეს ჰოლაშოვიცე ცოცხალი სოფელია — ფერმების უმეტესობაში ადამიანები მუდმივად ცხოვრობენ. მსგავსი ისტორია აქვს მოჩვენებების ეკლესიასაც ლუკოვაში, სადაც გასახლებული მოსახლეობის ხსოვნას მთელი ინსტალაცია მიეძღვნა.

ჩეხური სტოუნჰენჯი

სოფლიდან რამდენიმე წუთის სავალზე დაგხვდებათ ქვის წრე — 25 უზარმაზარი ლოდი, რომლის ცენტრშიც ერთი მთავარი მენჰირი დგას.

და ახლა საინტერესო ნაწილი: ეს ქვები ათასობით წლის წინ არ დაუდგამთ. ჰოლაშოვიცეს სტოუნჰენჯი 2008 წელს შეიქმნა და ბოჰემიის უძველესი მეგალითური ნაგებობების თანამედროვე ინტერპრეტაციას წარმოადგენს. მისი შექმნის იდეა ადგილობრივ მეწარმეს, ვაცლავ იილეკს ეკუთვნის.

ეს დეტალი ადგილს ღირებულებას არ აკლებს — პირიქით, საინტერესო კონტრასტს ქმნის: შუა საუკუნეების ავთენტურ სოფელს გვერდით თანამედროვე ხელოვნების ობიექტი უდგას.

პრაქტიკული ინფორმაცია

• სოფლის დათვალიერებას დაახლოებით ერთი საათი სჭირდება
• ფერმა ნომერი 6-ში მცირე მუზეუმია მოწყობილი, ტერიტორიაზე კი საინფორმაციო ცენტრი მუშაობს
• გახსოვდეთ, რომ ეს ცოცხალი სოფელია და არა მუზეუმი — სახლებში ადამიანები ცხოვრობენ
• ჰოლაშოვიცე ბუნებრივად ერწყმის ჩესკი კრუმლოვის ვიზიტს, რომელიც სულ 24 კილომეტრშია
• საუკეთესო სეზონია გაზაფხული და შემოდგომა, როცა ნაკლები ტურისტია

სხვა UNESCO-ს ძეგლები ჩეხეთში

ჩეხეთში სულ თორმეტამდე UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტია. მათ შორის: პრაღის ისტორიული ცენტრი, ჩესკი კრუმლოვი თავისი შუასაუკუნეების ქუჩებით, კუტნა ჰორა წმინდა ბარბარეს ტაძრით და ტელჩის ისტორიული ცენტრი. ჰოლაშოვიცე მათგან ყველაზე პატარა და ყველაზე ნაკლებად ცნობილია — სწორედ ამიტომ არის აქ ბევრად უფრო მშვიდი ატმოსფერო.

როგორ მიხვიდეთ პრაღიდან?

ჰოლაშოვიცე იმ ადგილთა რიცხვს განეკუთვნება, სადაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მისვლა რთულია: სოფელში მხოლოდ 140 ადამიანი ცხოვრობს და რეგულარული მარშრუტები შეზღუდულია. პრაღიდან მანძილი დაახლოებით 150 კილომეტრია, ავტომობილით კი ორ საათს მოითხოვს.

To Go Transfers გთავაზობთ ტრანსფერს პრაღიდან ჩეხეთის ნებისმიერი მიმართულებით ქართულ ენაზე მოსაუბრე მძღოლთან ერთად. დაგეხმარებით მარშრუტის დაგეგმვაშიც: ჰოლაშოვიცე იდეალურად ჯდება ერთდღიან ტურში ჩესკი კრუმლოვთან ან ჩესკე ბუდეიოვიცესთან ერთად. ფასი წინასწარ ფიქსირდება, დღის განრიგს კი თქვენს სურვილზე მოვარგებთ.

დაგეგმეთ მოგზაურობა დღესვე — დაჯავშნეთ ტრანსფერი და აღმოაჩინეთ ჩეხეთის ის მხარე, რომელსაც ტურისტების უმეტესობა ვერასდროს ხედავს.

სხვა სტატიები პრაღასა და ჩეხეთზე იხილეთ ჩვენს გზამკვლევში.

ხშირად დასმული კითხვები

სად მდებარეობს ჰოლაშოვიცე?

სამხრეთ ბოჰემიაში, ჩესკე ბუდეიოვიცედან 16 კილომეტრში დასავლეთით და ჩესკი კრუმლოვიდან 24 კილომეტრში.

ფასიანია თუ არა სოფლის დათვალიერება?

სოფლის ქუჩებში სიარული უფასოა, რადგან ეს ცოცხალი დასახლებაა. ცალკე ბილეთი მხოლოდ მუზეუმისთვისაა საჭირო.

ნამდვილი მეგალითებია თუ არა ჰოლაშოვიცეს სტოუნჰენჯის ქვები?

არა. ქვის წრე 2008 წელს შეიქმნა და უძველესი მეგალითური ნაგებობების თანამედროვე ინტერპრეტაციაა.

რამდენი დრო სჭირდება ვიზიტს?

სოფლის დათვალიერებას დაახლოებით ერთი საათი, ქვის წრესთან ერთად კი დაახლოებით ორი საათი.